هرچند سینمای ایران سینمای موفقی به لحاظ تجاری نیست اما بسیاری از تولیدکنندگان آثار سینمایی چه تهیه کننده و چه کارگردان حتی سرمایه گذاران تلاش می کنند درآمد بیشتری از سینما کسب کنند و در این راه از خیلی از کارها! شاید مضایقه نکنند.به هر حال بدنه اصلی سینما در هر جایی که سینما به عنوان صنعت شناخته می شود حتی در شرایطی که تمایل به وجوه هنری آن داشته باشند ،گیشه و تماشاگر و البته فروش بیشتراست و این موضوعی نیست که انتظار داشت فراموش شود.در فرایند تولید فیلم های سینمایی به طبع آدمهایی وجود دارند که اهمیت مضاعفی پیدا می کنند. این آدمها چند گروه اند: کسانی که توانایی ساخت فیلم های جذاب و پرفروش را دارند(کارگردانان)،آنهایی که اهمیت شدیدی به گیشه می دهند( تهیه کنندگان) و در نقطه اصلی گروهی که چهره های جذابی داشته یا احتمالا فدرت ایفای نقش های مختلف را دارند( بازیگران).یک بررسی ساده از روی آثار این سه گروه در سال گذشته همچنین میزان فروش فیلم های آنان نشان می دهد که حضور این نامها در فروش آثار بی تاثیر نبوده است،هر چند ممکن است برخی از سینماگران که چه بسا پولسازترند در فهرست فیلم های سال گذشته اثری نداشته اند،فیلمشان اکران نشده یا اساسا دچار بدشانسی و کم اقبالی از سوی مردم شده باشند.با همه این اوصاف نگاهی به جدول فروش 48 فیلم اکران شده سال 86 در سینماهای کشور که پرفروش ترین آنها 2میلیارد و 400 میلیون(توفیق اجباری) و کم اقبال ترین آنها با 2/5 میلیون(دنیای آینده)بوده اند نشان می دهد که پولساز ترین آدمهای سینمای ایران در سال گذشته این افراد بوده اند:
پولساز ترین بازیگر- محمد رضا شریفی نیا با بازی در 7 فیلم 5 میلیارد و 496 میلیون تومان.پولساز ترین کارگردان – محمدحسین لطیفی با ساخت دو فیلم( روزسوم و توفیق اجباری)2 میلیارد و 850 میلیون تومان و پولسازترین دفتر پخش - فیلمیران به مدیریت علی سرتیپی با اکران 10 فیلم و فروش 5 میلیارد و 160 میلیون تومان.اما پولسازترین بازیگران -که نقش اصلی را درجذب تماشاگرایفا کرده اند- بدین ترتیبند:بازیگران مرد
1- محمد رضا شریفی نیا با بازی در هفت فیلم 5496000000 تومان
2- اکبر عبدی با پنج فیلم 3837000000 تومان
3- امین حیایی با چهار فیلم 3634000000 تومان
4- رضا عطاران با دو فیلم 3505000000 تومان
5- محمدرضاگلزاربا دو فیلم 3310000000تومان
6- کامبیز دیرباز با دو فیلم 2340000000 تومان
7- پوریا پورسرخ باسه فیلم 1544000000 تومان
بازیگران زن:
1- باران کوثری با دو فیلم 3180000000 تومان
2- شقایق فراهانی با سه فیلم 1647000000 تومان
3- مهناز افشار با دو فیلم 1400000000 تومان
در خبرها آمده بود که سریال ماه رمضان محمد مهدی عسگر پور که یکی دو ماهی است تصویربرداری اش شروع شده در این ایام پخش نخواهد شد و به جایش سریال "برزخ"کار جدید سیروس مقدم که البته هنوز روی کاغذ است به جای آن روی آنتن می رود.این موضوع یعنی دیر جنبیدن برای ساخت آثار ماه رمضان مسوولان سیما و سازندگان را دچار همان شتابزدگی و دردسر هایی می کند که سال قبل بر سریال "میوه ممنوعه" و"اغما" رفت.
كمتر از سه ماه به آغاز ماه مبارك رمضان باقى مانده است. در روزهاى پيش رو به همان سان كه مؤمنان آماده بهره گيرى از خوان اين ماه عزيز مى شوند، مديران سيما هم در تدارك گسترده اى براى ميزبانى بينندگان پاى سفره هاى افطار هستند. اصلاً يكى از شيرينى هاى اين ايام نشستن پاى گيرنده هاى تلويزيونى و تماشاى سريال هاى مناسبتى است كه حالا ديگر به عرف جارى شبكه ها مبدل شده اند.
سابقه پخش سريال هاى ويژه ماه رمضان تقريباً به دو دهه پيش باز مى گردد، سال هايى كه ماه رمضان با عيد نوروز تلاقى كرده و ميهمان (خسرو ملكان) و نيمه پنهان ماه (مجيد جعفرى) روى آنتن رفت، اما سريالى همچون گمگشته (رامبد جوان) با استقبال بينندگان، روند توليد آثار مناسبتى ماه رمضان را تثبيت كرد. با آغاز دهه هشتاد اين ماجرا تبديل به موجى در ميان شبكه هاى تلويزيونى شد كه حتى آنها را براى جذب مخاطب بيشتر به رقابت فراخوانده است.
همانگونه كه مى دانيم، آثار مناسبتى به فراخور زمان پخش آن و گستره مخاطب روزه دار در ابتداى اين مسير روى مسائل دينى، مذهبى و فضائل اخلاقى - اسلامى تأكيد داشتند اما به تدريج مايه هاى كمدى و طنز نيز به پى رنگ قصه ها افزوده شد تا آنجا كه در سال هاى اخير عمده آثار به دو طيف كمدى - طنز و اخلاقى - مذهبى تقسيم بندى مى شدند. جالب آنكه بينندگان هر سال با انتخاب دو اثر از ميان چهار سريال توليد شده كه يكى فضايى طنز و ديگر فضايى جدى دربرداشته زمان خود را براى تماشاى آنها برنامه ريزى كرده اند. سال گذشته «ميوه ممنوعه» در صدر توجه قرار داشت و «اغما» انتخاب بعدى بود. سال ۸۵ نيز «زيرزمين» با موضوع كمدى موقعيت و «صاحبدلان» با موضوع مذهبى در رديف هاى اول و دوم توجه بودند. سال هاى پيش تر نيز آثارى همچون «متهم گريخت» و «او يك فرشته بود» يا «خانه به دوش» و «كمكم كن» و ... مخاطبان رسانه تلويزيون را به خود جذب كردند.
نگاهى به آمارهاى منتشره از سوى مركز پژوهش هاى صدا و سيما نشان مى دهد هر سال تماشاگران بيشترى پاى تلويزيون مى نشينند تا برنامه هاى تلويزيون و بويژه مجموعه هاى مناسبتى ماه رمضان را دنبال كنند. اما همين نظرسنجى ها بيانگر آن است كه طولانى و كشدار بودن موضوع برخى سريال ها، پايان بد و نامناسب، اغراق در مشكلات شخصيت هاى داستان، بى محتوا بودن موضوعات برخى سريال ها و ... از مهمترين انتقادات مطرح شده از سوى بينندگان بوده است.
حال آنكه برنامه سازان و توليد كنندگان اين آثار در اظهارنظرهاى مختلف بر شتابزدگى در توليد آثار، آماده نبودن فيلمنامه، دخالت هاى حين كار و ... به عنوان موانع بازدارنده در ساخت آثار كيفى و با ارزش تأكيد مى كنند. نمونه بارز اين موضوع سريال ارزشمند و بيادماندنى «ميوه ممنوعه» بود كه سال گذشته با استقبال تماشاگران و منتقدان روبه رو شد،اما حسن فتحی اعلام کرد هرگز در چنین تجربه ای شرکت نخواهد کردو با این شرایط سریالی نخواهد ساخت. به نظر مى رسد، در شرايطى كه ساخت و نمايش آثار مناسبتى براى ايامى همچون ماه رمضان، دهه فجر، عيد نوروز و ... به سياستى تثبيت شده در سازمان صدا و سيما تبديل شده، مسئولان بايد در تصويب طرح ها، اختصاص اعتبارات و انتخاب طرح ها قدرى با تأمل تر عمل كنند و زمانبندى آن را عقب تر بكشند تا هم با آثار قوى تر به لحاظ ساختار و ارزشمند تر به لحاظ مضمون روبه رو باشيم و هم توليد كنندگان و كارگردانان با موانع و سختى هاى كمترى مواجه باشند، با اين حساب انتظار مى رود، آثار ماندنى تر و كيفى ترى را شاهد خواهيم بود.
عليرضا داوود نژاد اعلام كرد از تبليغات شهري فيلمش صرفنظر كرده است.دليل اين اقدام به محدوديت هاي اين تهيه كننده و كارگردان در خصوص تبليغ فيلم جديدش"تيغ زن" بازمي گردد.احتمالا شما هم بيلبوردهاي شهري و تبليغات ميداني "تيغ زن"را ديده بوديد،تبليغاتي كه كليشه اصلي اش اين عبارت بود"چگونه مي توان يك ... را دوست داشت"، البته چند روز بعد جمله اي با مضمون "اين فيلم شبيه هيچ فيلم ديگري نيست"به اين عنوان اضافه شد اما ظاهرا اين آگهي ها جمع آوري شده و داوودنژاد عطاي ايده هاي تازه و البته تبليغات را به لقايش بخشيده است.
داوود نژاد دراين باره گفته است: طي چند هفته گذشته با يكي از شركتهاي تبليغاتي براي در اختيار قرار گرفتن تعدادي از بيلبوردهاي سطح شهر وارد مذاكره شديم و اعلام كرديم ما در سه مرحله قصد داريم براي فيلم «تيغزن» تبليغ داشته باشيم. بدين ترتيب كه در يك مرحله درباره اسم فيلم كنجكاوي ايجاد بكنيم و در مرحله دوم اسم فيلم را بگوييم و بقيه مشخصات را نگويم و در مرحلهي سوم، اسم فيلم و بقيه مشخصات و تصاوير را مطرح كنيم تا مشخص شود، اين تبليغ، تبليغ يك فيلم است. اوگفته: اما دو، سه روز پس از شروع مرحلهي اول اين تبليغات، از آن شركت تبليغاتي با ما تماس گرفتند و گفتند كه بايد اين تبليغات جمع شود و پس از پيگيريها مشخص شد كه اداره ارشاد استان تهران اين دستور را داده است. داودنژاد با اشاره به اينكه ما براي انجام اين تبليغ مهر و امضا از وزارت ارشاد داشتيم، بيان كرد: معلوم شد كه جاي اسم خالي در اين تبليغ ايجاد شبه ميكند، بنابراين ما هم سريع اين تبليغات را جمع كرديم و به جاي آن تبليغاتي را گذاشتيم كه اسم فيلم و هنرپيشه در آن معلوم است و مشخص است كه اين تبليغ، تبليغ يك فيلم است و اين جمله را كه"اين فيلم شبيه هيچ فيلمي ديگري نيست" را هم در آن گذاشتيم؛ اما دوباره به ما اعلام شد كه اين تبليغات هم بايد جمع شود.او افزوده: احساس ميكنم كساني كه مسوول اين تبليغات هستند، ترجيح ميدهند همهچيز كليشهاي و تكراري باشد تا در يكجور تكرار، سكوت و بدون هيچ تأثيرگذاري ويژهاي فيلمها بيايند و بروند.
علاقه مندان سينما به خوبي مي دانند پيش از اين تبليغات ميداني در فيلم
"عاشقانه"كه با ايده اي نو همراه بود يا توزيع تراكت هاي فيلم "مصائب شيرين" توسط بازيگران فيلم باعث جذب مخاطبان زيادي شد.تبليغات سردر سينماهاي نمايش دهنده فيلم"عروس خوش قدم" نيز از مثال هاي بارز اين ماجراست.به نظر مي رسد در فضايي كه تبليغات بيلبوردها و پوسترها و سردرها محدود به چاپ عكس يك بازيگر مرد و دو بازيگر زن (يا بالعكس) مي شود بد نيست به ايده هاي تازه احترام گذاشته شود.كاري به كيفيت فيلم يا حتي شاعبه مربوط به تصوير شطرنجي لادن مستوفي در اين تبليغات نداريم اما آيا زمان آن فرا نرسيده كه كمي به اقلام تبليغاتي نخ نما شده و كليشه اي در سینمای ایران تجديد نظر كنيم.این هم نظر مدیر کل دفتر تبليغات و اطلاعرساني وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي ارشاد: ببینید